نقاشی نعمت های خدا؛ ۳۰ ایده + آموزش مرحله‌به‌مرحله برای هر پایه

ساعت نه شب است، دفتر نقاشی باز روی میز مانده و بچه می‌گوید معلم گفته فردا باید یک نقاشی دربارهٔ نعمت‌های خدا بیاورم. چند خط می‌کشد، پاک می‌کند و آخرش می‌گوید بلد نیستم. اگر امشب شما هم در همین موقعیت هستید، نفس عمیق بکشید؛ این تکلیف ساده‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد و فقط به یک جرقهٔ کوچک نیاز دارد.

در این راهنما سه چیز را کنار هم گذاشته‌ایم: سی ایدهٔ دسته‌بندی‌شده که بچه فقط نگاه کند و یکی را انتخاب کند، آموزش مرحله‌به‌مرحلهٔ هشت نقاشی ساده، و پیشنهاد جدا برای هر پایهٔ تحصیلی از پیش‌دبستانی تا کلاس پنجم. آخر مطلب هم چند ترفند رنگ‌آمیزی و چند کتاب هست که خودشان معدن ایده‌اند.

نعمت‌های خدا برای نقاشی؛ ۳۰ ایدهٔ دسته‌بندی‌شده

این فهرست را با هم بخوانید. لازم نیست همه را بکشد؛ فقط یکی را انتخاب کند که دوستش دارد.

۱. طبیعت

• خورشید: یک دایرهٔ زرد با پرتوهای بلند و کوتاه، و یک لبخند کوچک وسطش.
• درخت: تنهٔ قهوه‌ای و یک تودهٔ سبز پرشاخ‌وبرگ که چند میوهٔ قرمز لای آن پنهان شده.
• کوه: دو قلهٔ مثلثی که نوکشان برفی است و خورشید از پشتشان بالا می‌آید.
• دریا: خط‌های موج‌دار آبی، یک قایق کوچک و چند مرغ دریایی.
• باران و رنگین‌کمان: ابر خاکستری، قطره‌های ریز و یک کمان هفت‌رنگ بالای آن.
• گل و باغ: چند گل با ساقه‌های بلند در باغچه و یک آبپاش کنارشان.
• ستاره‌ها و ماه: آسمان شب سرمه‌ای با ماه هلالی و ستاره‌های ریز.
• آب: یک چشمه یا جوی کوچک که از دل سنگ‌ها بیرون می‌زند.
• هوای پاک: بادبادکی که در آسمان صاف بالا رفته است.

۲. جانوران

• پرنده: یک گنجشک روی شاخه که منقارش باز است و دارد آواز می‌خواند.
• پروانه: دو بال قرینه با خال‌های رنگی که روی گلی نشسته.
• ماهی: ماهی نارنجی در تنگ بلور با چند حباب دور سرش.
• گوسفند: یک تودهٔ ابری سفید با چهار پای کوتاه در دشت سبز.
• گربه: گربه‌ای که کنار پنجره نشسته و بیرون را نگاه می‌کند.
• زنبور عسل: زنبور راه‌راه زرد و مشکی که میان گل‌ها پرواز می‌کند.
• مرغ و جوجه: مرغی با چند جوجهٔ زرد پشت سرش.

۳. نعمت‌های خود ما

• چشم: یک چشم درشت که در مردمکش تصویر یک درخت یا خورشید افتاده.
• دست: دور دست خودش را خط بکشد و داخلش را با گل و پرنده پر کند.
• خانواده: چند آدمک دست‌به‌دست جلوی خانه‌ای با سقف شیروانی.
• سلامتی: بچه‌ای که در حیاط می‌دود یا طناب می‌زند.
• دوست: دو نفر که کنار هم نشسته‌اند و یک کتاب را با هم می‌خوانند.
• گوش و شنیدن: نت‌های موسیقی و صدای پرنده به شکل موج‌های کوچک.
• خانه: خانه‌ای با چراغ روشن پشت پنجره در شب.
• یاد گرفتن: کیف و کتاب و مداد کنار هم روی میز مدرسه.

۴. خوراکی‌ها

• انار: یک انار نصف‌شده که دانه‌های سرخش پیداست.
• سیب: سیب قرمز با یک برگ سبز و یک دم کوتاه.
• نان: نان سنگک روی سفره با چند دانهٔ کنجد.
• عسل: شیشهٔ عسل با قاشق چوبی و یک زنبور کوچک کنارش.
• انگور: خوشهٔ انگور که از داربست آویزان است.
• خرما و چای: استکان کمرباریک و چند خرما.

آموزش مرحله‌به‌مرحله؛ ۸ نقاشی ساده که هر بچه‌ای می‌تواند بکشد

هر هشت سوژه فقط از شکل‌های پایه ساخته شده‌اند: دایره، مثلث، مستطیل و خط منحنی. قدم‌ها را بلند بخوانید و بگذارید خودش مداد را نگه دارد؛ خط‌های اول کم‌رنگ باشند تا قابل پاک‌کردن بمانند.

خورشید خندان

• یک دایرهٔ بزرگ بکش؛ اگر دست نمی‌چرخد، دور ته لیوان خط بکش.
• دور دایره پرتوها را بکش؛ یکی بلند، یکی کوتاه، پشت سر هم.
• دو نقطه برای چشم و یک خط منحنی برای لبخند بگذار.
• وسط دایره را زرد و لبه‌ها را نارنجی کن تا تابان به نظر برسد.

درخت سیب

• دو خط عمودی نزدیک هم بکش که پایینشان کمی باز شود؛ این تنهٔ درخت است.
• بالای تنه یک ابر بزرگ پفکی بکش؛ لازم نیست منظم باشد.
• داخل ابر پنج تا شش دایرهٔ کوچک برای سیب‌ها بگذار.
• پای درخت یک خط سبز افقی بکش تا زمین معلوم شود.

انار

• یک دایرهٔ کمی کشیده بکش که پایینش پهن‌تر باشد.
• بالای آن یک تاج کوچک با سه دندانهٔ تیز اضافه کن.
• سمت راست انار یک برش هلالی بکش و داخلش دانه‌های ریز بگذار.
• پوست را قرمز تیره و دانه‌ها را قرمز روشن رنگ کن تا از هم جدا شوند.

کوه و خورشید

• دو مثلث کنار هم بکش که یکی بلندتر از دیگری باشد.
• نوک هر مثلث یک زیگزاگ بکش و بالایش را سفید بگذار؛ این برف است.
• پشت مثلث‌ها نیم‌دایرهٔ خورشید را بکش.
• جلوی کوه یک خط موج‌دار برای دشت یا رودخانه اضافه کن.

پرنده

• یک دایرهٔ کوچک برای سر و یک بیضی بزرگ‌تر برای بدن، کمی روی هم.
• عقب بدن دو خط باز برای دم اضافه کن.
• روی بدن یک بال هلالی و جلوی سر یک منقار مثلثی کوچک بگذار.
• زیر پرنده یک شاخهٔ افقی بکش و دو پای نازک به آن وصل کن.

رنگین‌کمان و باران

• یک کمان بزرگ بکش، بعد زیر آن شش کمان دیگر با فاصلهٔ مساوی.
• از بالا به پایین رنگ‌ها را قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی و بنفش بزن.
• دو سر کمان یک ابر پفکی بکش.
• زیر ابرها قطره‌های ریز باران را با خط‌های کوتاه مورب بکش.

گل

• وسط کاغذ یک دایرهٔ کوچک برای مرکز گل بکش.
• دور آن پنج شش گلبرگ بیضی بچین با فاصله‌های یکسان.
• از پایین دایره یک ساقهٔ کمی خمیده بکش.
• دو طرف ساقه یک برگ بگذار و رگبرگ‌ها را با خط نازک بکش.

خانواده (آدمک‌های دست‌به‌دست)

• روی یک خط فرضی، سه چهار دایره برای سرها بکش؛ بعضی بالاتر، بعضی پایین‌تر.
• زیر هر سر یک مستطیل یا مثلث برای بدن بگذار؛ مثلث لباس دخترانه می‌شود.
• دست‌ها را طوری بکش که نوک انگشت هر کدام به بغلی برسد.
• پشت سرشان یک خانه با سقف مثلثی و یک خورشید گوشهٔ کاغذ اضافه کن.

هر پایه‌ای چه بکشد؟

انتظار معلم از کلاس اولی و کلاس پنجمی یکی نیست. سوژه را متناسب با سن انتخاب کنید تا هم کار زودتر تمام شود و هم نتیجه بهتر دیده شود.

پیش‌دبستانی و کلاس اول

در این سن دست هنوز کنترل دقیق ندارد، پس شکل‌ها هر چه بزرگ‌تر و ساده‌تر بهتر. یک نقاشی نعمت‌های خدا برای پیش دبستانی می‌تواند فقط یک خورشید بزرگ، یک درخت و یک خانه باشد؛ سوژه‌های آسانی مثل خورشید خندان، گل و سیب. بعد از مداد، با ماژیک روی خط‌ها برود تا نقاشی جان بگیرد.

کلاس دوم و سوم

حالا می‌شود دو سه عنصر را کنار هم گذاشت و یک صحنه ساخت: درخت سیب با پرنده‌ای روی شاخه، یا کوه با رودخانه و چند گوسفند. زمین و آسمان را از هم جدا کنند و برای هر کدام رنگ جدا بگذارند. یک جملهٔ کوتاه هم پایین کاغذ بنویسند، مثلا «برای همهٔ این‌ها شکر».

کلاس چهارم و پنجم

برای نقاشی نعمت های خدا کلاس پنجم یک شکل تنها کافی نیست؛ باید ترکیب‌بندی داشته باشد: یک سوژهٔ اصلی بزرگ در جلو، چند عنصر کوچک‌تر در پس‌زمینه و افقی که آسمان را از زمین جدا می‌کند. مثلا دستی که انار نصف‌شده را گرفته و پشت سرش باغ و کوه پیداست. سایه‌زدن ساده و کم‌رنگ‌تر کردن پس‌زمینه، کار را چند پله بالاتر می‌برد.

ترفندهای رنگ‌آمیزی که نقاشی را برجسته می‌کند

• فشار کم و لایه‌لایه: به جای فشار محکم، سه بار آرام روی هم بکشد؛ رنگ یکدست‌تر می‌شود و کاغذ پرز نمی‌دهد.
• همه در یک جهت: خط‌های رنگ‌آمیزی هر ناحیه هم‌جهت باشند؛ همین نقاشی را مرتب نشان می‌دهد.
• ترکیب پاستل برای آسمان: آبی روشن را با گوشهٔ پاستل بزند و بعد با نوک انگشت پخش کند تا آسمان نرم و ابری شود.
• خط دور تیره‌تر: لبهٔ هر شکل را با همان رنگ ولی پررنگ‌تر دور بگیرد تا سوژه از پس‌زمینه جدا شود.
• یک رنگ غالب: نقاشی‌هایی که همه‌رنگ دارند شلوغ دیده می‌شوند. یک خانوادهٔ رنگی انتخاب کند و بقیه را کم بگذارد.

برای این کارها لازم نیست وسیلهٔ گران بخرید؛ یک جعبه مداد رنگی با مغز نرم و یک دفتر کاغذ ضخیم کافی است. اگر دنبال گزینه‌های بیشتری هستید، صفحهٔ نقاشی و رنگ‌آمیزی انواع دفتر، ماژیک و لوازم را کنار هم دارد.

کتاب‌هایی که ایدهٔ نقاشی خداشناسی می‌دهند

گاهی مشکل بچه کشیدن نیست، فهمیدن موضوع است؛ نمی‌داند «نعمت» یعنی چه. مجموعهٔ پنج جلدی نقاشی‌های خدا نوشتهٔ غلامرضا حیدری ابهری برای همین نوشته شده: خداشناسی کودکانه با زبانی ساده و شعرگونه. جلدها: انارهای تو، درخت‌های تو، ستاره‌های تو، کوه‌های تو و مرغ‌های تو قشنگ‌ترند.

جذابیت این مجموعه برای همین تکلیف این است که هر جلد روی یک نعمت متمرکز است؛ بچه کتاب را می‌خواند و خودبه‌خود می‌فهمد چه چیزی را بکشد. دو جلدش را می‌توانید همین‌جا ببینید: کوه‌های تو قشنگ‌ترند و مرغ‌های تو قشنگ‌ترند. صفحهٔ کتاب را ببینید و اگر ناموجود بود دکمهٔ خبرم کن را بزنید تا به‌محض رسیدن به شما اطلاع بدهیم.

سوالات پرتکرار

کلاس پنجمی چه بکشد؟

سوژه‌ای که چند لایه داشته باشد؛ مثلا انار نصف‌شده در دستی جلوی باغ، یا کوه و رودخانه با پرنده‌ها در آسمان. مهم‌تر از خود سوژه، وجود پس‌زمینه و سایه‌های ساده است.

آسان‌ترین نقاشی نعمت‌های خدا کدام است؟

خورشید خندان و بعد از آن گل و سیب؛ هر سه فقط از دایره و چند خط ساخته می‌شوند و زیر ده دقیقه تمام می‌شوند. اگر وقت کم است، خورشید بزرگ وسط کاغذ با چند پرندهٔ کوچک انتخاب مطمئنی است.

با مدادرنگی بکشد یا ماژیک؟

بهترین حالت هر دو است: خط دور با ماژیک نازک و رنگ داخل با مدادرنگی. ماژیک سطح‌ها را یکدست پر می‌کند ولی سایه نمی‌دهد؛ مدادرنگی سایه می‌دهد ولی خط دورش کم‌جان است.

اندازهٔ کاغذ چقدر باشد؟

برگهٔ آ چهار برای اکثر تکلیف‌ها مناسب است و در پوشه هم جا می‌شود. اگر با پاستل کار می‌کند، آ سه بهتر است. کاغذ ضخیم‌تر بگیرید تا رنگ پشت برگه نزند.

اگر بچه بگوید بلد نیستم چه کنیم؟

به جای اینکه شما بکشید، فهرست ایده‌های همین مطلب را جلویش بگذارید تا یکی را انتخاب کند. بعد فقط قدم اول را با هم بکشید؛ معمولا بقیه‌اش خودش پیش می‌رود. جواب «بد شد» هم این است: «حالا رنگش کن، ببین چه می‌شود».

نقاشی نعمت های خدا در نهایت یک تکلیف نمره‌ای نیست؛ بهانه‌ای است که بچه یک بار با دقت به دور و برش نگاه کند و ببیند چقدر چیز خوب دارد. کافی است یک سوژه انتخاب شود و اولین خط کشیده شود؛ بقیه‌اش خودش می‌آید.

اگر مداد رنگی، پاستل یا دفتر نقاشی لازم دارید، در شازده کوچولو هر سه را داریم. ارسال سریع به سراسر ایران، تحویل همان روز در مشهد، دو شعبه در مشهد و مشاورهٔ رایگان برای انتخاب کتاب و لوازم مناسب سن فرزندتان.